تبلیغات
حرم فلش - کد دعای فرج برای وبلاگ

لوگوی سه گوش

 افسر جنگ نرم - و اینگونه نفت ملی شد
 
افسر جنگ نرم

بعد از انتخابات مجلس شانزدهم در پاییز 1328 و بهار 1329، با تشكیل فراكسیون اقلیت «ملیون » به رهبری دكتر محمد مصدق ، فرصت مناسبی برای طرح مطالبه دیرین خلع ید استعمار پیر انگلیس از ثروت ملی نفت و اوج گیری مبارزات استقلال خواهانه و ضداستعماری ملت ایران فراهم آمد. سال 1329در پی بازگشت آیت الله كاشانی از تبعید لبنان و استقبال پرشكوه مردم و گروه های سیاسی ملی و تقویت پایگاه اجتماعی جبهه ملی ، قیام عمومی علیه شركت نفت انگلیس گسترش یافت . آیت الله كاشانی كه در بهمن 1327در سن70 سالگی با خشونت و ضرب و شتم ، دستگیر و پس از مدتی حبس در قلعه فلك الافلاك خرم آباد به لبنان تبعید شده بود، در اول بهمن 1327 طی اعلامیه شدیداللحنی خواستار «لغو امتیاز» نفت شده بود. وی در بیانیه ای از تبعیدگاه خود، علت واقعی بازداشت و تبعید خود را همین موضوع و اقدام علیه سیاست استعماری انگلیس ذكر كرد. جبهه ملی از بدو تأسیس با همكاری و حمایت نیروهای مذهبی از جمله فداییان اسلام به سخنگوی اكثریت مردم تبدیل شد. به تعبیر غلامرضا نجاتی ، در تمام مبارزات سیاسی ـ ملی سال های 1327 و 1328 و 1329 «جمعیت فداییان اسلام » شركت فعال داشت و «نیروی عامل و متحرك جبهه ملی را تشكیل داد.»


آیت الله كاشانی و «جبهه ملی » به رهبری دكتر مصدق در مجلس شورا و مطبوعات و اجتماعات مردمی ، خواستار ملی شدن صنعت نفت شدند و این خواسته مورد حمایت گروه های كثیر مردم و تنی چند از علمای برجسته نظیر آیت الله العظمی خوانساری (از مراجع ثلاث قم )، آیت الله بهاءالدین محلاتی ، آیت الله عباسعلی شاهرودی ، آیت الله سیدحسن چهارسوقی ، آیت الله شیخ باقر رسولی ، آیت الله سیدمحمود روحانی قمی ، آیت الله شیخ محمدرضا كلباسی ، آیت الله حاج شیخ مهدی نجفی ، آیت الله فقیه سبزواری و گروه كثیری از روحانیون فعال و مبارز مانند حاج سیدحسین خادمی و حاج شیخ مرتضی مدرسی اردكانی ، حاج سیدمصطفی سیدالعراقین و ... قرار گرفت و شوری عجیب در سراسر ایران پدیدار شد. آیت الله العظمی بروجردی نیز از نهضت نفت «ضمنی ولی آشكارا» حمایت می كرد و به علمای تهران نامه نوشت كه نباید با این حركت مخالفت كنند. رزم آرا، نخست وزیر، این كار را غیرعملی خوانده مردم را از خطرات آن ترساند و در 13 اسفند 1329 مخالفتش را با ملی شدن صنعت نفت ، در جلسه كمیسیون نفت مجلس ، تكرار كرد، تا آنجا كه به دلیل اقتدار و موقعیت ویژه اش به بزرگ ترین مانع تحقق خواسته ملی مبدل شد. وی سرانجام سه روز بعد، در مسجد شاه ، به ضرب گلوله یك عضو «فداییان اسلام » به قتل رسید.
پس از دستگیری خلیل طهماسبی به اتهام قتل رزم آرا، یك اعلامیه از طرف نواب صفوی (رهبر فداییان اسلام ) صادر شد كه در بالای آن «هوالعزیز» نوشته شده بود. این اعلامیه خطاب به شاه صادر شده بود و قاطعانه به شاه دستور می داد كه باید فرمان آزادی قاتل رزم آرا را صادر كند و برای هرگونه آزاری كه وی در زمان بازجویی توسط پلیس دیده است ، از او عذرخواهی نماید. آیت الله كاشانی در مصاحبه ای نظرش را چنین ابراز داشت : «این عمل به نفع ملت ایران بود و این گلوله و ضربه عالی ترین و مفیدترین ضربه ای بود كه به پیكر استعمار و دشمنان ملت ایران وارد آمد. قاتل رزم آرا باید آزاد شود؛ زیرا این اقدام او در راه خدمت به ملت ایران و برادران مسلمانش بوده است .» بنا به خاطرات سیدمحمد واحدی از اعضای برجسته فداییان اسلام و حاج مهدی عراقی ، رهبران جبهه ملی برای جلوگیری از اقدامات رزم آرا و حتی احتمال كودتا توسط وی ، از فداییان اسلام درخواست می كنند كه رزم آرا از سر راه نهضت ملی برداشته شود. در جلسه ای با حضور نواب صفوی ، بقایی ، فاطمی ، نریمان ، آزاد، حائری زاده ، سنجابی ، شایگان و مكی از طرف جبهه ملی حضور پیدا می كنند و دكتر فاطمی تأكید می كند كه من اصالتاً از طرف خودم هستم و وكالتاً از طرف مصدق (چون كسالت داشت ) و ایشان گفته اند هر تصمیمی كه در این جلسه گرفته شود «برای خود من هم لازم الاجرا است .» نواب صفوی طی دو جلسه طولانی به شرط اجرای احكام اسلام در صورت به قدرت رسیدن جبهه ملی ، پیشنهاد اعدام انقلابی رزم آرا را پذیرفت و جبهه ملی نیز متعهد شد كه در صورت موفقیت ، خواسته های فداییان اسلام را عملی تند.
همچنین نواب صفوی در این مورد با آیت الله كاشانی نیز ملاقات و گفت وگو كرد و آیت الله كاشانی هم قول داد كه «بگذار مرحله اول رزم آرا برود، بقیه كارها درست می شود.» در سندی كه متن بازجویی از خلیل طهماسبی در سال 1334 را نشان می دهد، وی صریحاً به جلسات مزبور با رهبران جبهه ملی و آیت الله كاشانی اعتراف كرده است ولی از اشخاص فقط نام بقایی و مكی و كاشانی و فاطمی را ذكر كرده است و نسبت به بقیه با عنوان «وكلاء اقلیت كه نام شان در خاطرم نیست » پاسخ داده است . در دادنامه دادستان ارتش مورخ (18/10/1334)علیه فداییان اسلام پس از بازداشت گسترده به دلیل سوءقصد ناموفق به حسین علاء، به سابقه ترور رزم آرا با معاونت «بعضی از نمایندگان اقلیت در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی » اشاره شده است و پای آیت الله كاشانی ، بقایی ، حائری زاده ، مصدق و شایگان نیز به میان كشیده شد ولی با اعدام نواب صفوی ، خلیل طهماسبی و چند تن از فداییان اسلام پرونده بسته شد و در مورد دیگران هم موضوع پیگیری نشد.

«هیكل» روزنامه نگار شهیر مصری می نویسد: «بعداً شوهر اشرف (پهلوی) به من گفت وقتی كه خبر ترور رزم آرا را به شاه دادند، گیج شد. او نمی توانست باور كند كه نخست وزیرش بدین طریق از صحنه محو شده باشد.» شاه بعد از شنیدن خبر گفت : «نمی توانم باور كنم ، نمی دانم چه كار بكنم »؛ و سپس ادامه داد: «من كاملاً تنها هستم ، هیچ كس مشكلات مرا درك نمی كند. هر كسی علیه من در حال توطئه چینی است، بعضی از آنها سنجیده این كار را می كنند و بعضی ناآگاهانه . اما این من هستم كه ناچارم تاوان پس بدهم .»

فردای قتل رزم آرا، روز 17 اسفند 1329، كمیسیون نفت پیشنهاد ملی كردن صنعت نفت را تصویب و اعلام كرد.
«در همان روزی كه رزم آرا به قتل رسید، امیر اسدالله علم شتابزده به سفارت انگلیس رفت و از جانب شاه با مقامات سفارت راجع به دولت آینده مشورت كرد: دولت آینده آیا باید قوی باشد یا بی آزار»؟!انگلیسی ها، به رغم میل شان به سید ضیاءالدین طباطبایی ، رضایت دادند كه دولتی روی كار بیاید كه نقشی بینابینی بازی كند. شاه و مشاورانش ، حسین علاء را كه به گفته آبراهامیان ، «مورد قبول جبهه ملی بود»، و «وزیرانش را به توصیه مصدق انتخاب می كرد»، به عنوان محلل برگزیدند تا مخالفت كمتری برانگیخته باشند.
سرانجام در روز 24 اسفند 1329، در پی تظاهرات عظیم مردم در خیابان ها، مجلس شورای ملی به اتفاق آرا، اصل ملی شدن صنعت نفت را تصویب كرد. مجلس سنا نیز در 29 اسفند ـ به اتفاق آرا ـ اصل مذكور را تأیید ترد. در روز پنجم اردیبهشت 1330 كمیسیون نفت قانون 9 ماده ای شیوه اجرای ملی شدن صنعت نفت را به اتفاق آرا تصویب كرد و مجلسین نیز در روزهای بعد آن را تأیید تردند؛ حسین علاء نیز از نخست وزیری استعفا كرد و سمت سابقش ، وزارت دربار، را مجدداً بر عهده گرفت . در محافل سیاسی آن زمان شایع شده بود كه سیدضیا به نخست وزیری خواهد رسید؛ كه ناگهان جمال امامی ، از نمایندگان مخالف مصدق و واسطه دربار پیشنهاد كرد مصدق نخست وزیر شود. «از 90 نفر عده حاضر در جلسه خصوصی (مجلس شورا) 79 نفر به دكتر مصدق رأی تمایل دادند.» مصدق خود در مورد پذیرش پیشنهاد نخست وزیری ، در تقریرات زندانش ، چنین می نویسد: «كابینه (علاء) جنبه محلل داشت و زمینه را برای نخست وزیری سیدضیاءالدین طباطبایی مهیا می كرد تا بیاید و مسئله ملی شدن نفت را به سبك خود منتفی سازد. به همین دلیل متولیان مجلس به این امید كه من - نظیر دوره چهاردهم -نخست وزیری را نخواهم پذیرفت ، در جلسه خصوصی ، به زمامداری من ابراز تمایل كردند، در حالی كه در همان موقع سیدضیاءالدین در دربار منتظر بود تا فرمان به نامش صادر شود، اما من كه نهضت را در خطر می دیدم ، رأی تمایل را بلافاصله با شرط تصویب قانون طرح اجرای ملی شدن صنعت نفت پذیرفتم .»



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز : 31
  • بازدید دیروز : 27
  • بازدید این ماه : 54
  • بازدید ماه قبل :92
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
افسر جنگ نرم (فیضیه)
افسر جنگ نرم
free counters
Free counters Online User

خورشید

کمپین وبلاگ نویسی امام علی النقی (ع)

1.
Iranbloglist.com